Baharın gelmesiyle alerji hastalarının  sıkıntılı günleri başlıyor. Bu konuda alınabilecek önlemleri biliyor  musunuz?







                     



                      Parıldayan güneş, rengarenk çiçekler ve içimize dolan bahar  coşkusu. İlkbaharın gelişi ile kimileri mevsimin güzelliğini doyasıya  yaşarken; bahar ayları kimileri için de eziyete dönüşüyor. Bahar  alerjileri bu aylarda yaşam kalitesini en aza indirgeyebiliyor ancak  basit önlemlerle mevsimin tadını doyasıya çıkarmak mümkün.







Alerji,  "zararlı" olarak kabul edilmeyen çevresel etkenlere karşı vücudun aşırı  tepkisidir. Duyarlı kişilerde alerjik reaksiyonlara sebep olan  maddelere "alerjen" denir. Alerji, genetik eğilimi olan kişilerde  çevresel faktörlerin de etkisiyle ortaya çıkabilmektedir. Bahar  alerjileri ve tedavi yöntemlerini Memorial Suadiye Tıp Merkezi Göğüs  Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. İlkay Keskinel anlatıyor.







Sıcak  ve rüzgarlı hava polenlerin yayılımını artırıyor







Alerjik  kişilerin güzel bahar günlerini kabusa çeviren polenler ya da diğer  adıyla çiçek tozları, bitkilerin erkek tohumlarıdır. Genellikle, renkli,  kokulu çiçeklerin polenleri büyüktür ve bitkilerin bu cezbedici  özellikleri nedeniyle böceklerle taşınırlar. Havaya yayılmadıklarından  alerjiye neden olmaları çok olası değildir. Oysa küçük polenler,  rüzgarla taşındıklarından bitkiden kilometrelerce uzaktaki kişide bile  alerjiye neden olabilir. En çok alerjiye neden olan polenler arasında  kızılağaç, fındık, zeytin, kavak, çayır otu, pelin, arpa, buğday, yulaf  ve çavdar polenleri sayılabilir. Ağaç polenleri daha çok Şubat-Mayıs, ot  polenleri Mayıs-Haziran aylarında, yabani ot polenleri ise yaz  ortasından sonbahara dek yakınmalara neden olur. Sabah saatlerinde  havadaki polen miktarı genellikle daha fazladır. Yağmurlu günlerde  havada uçuşan polen miktarı azaldığından polen alerjisi olan kişiler  rahat eder. Tam tersine sıcak ve rüzgarlı günlerde polen yayılımı artar.







Bazı  kişilerde alerjik oldukları polenle benzer aileden olan bitkilere karşı  da alerji görülebilir. Buna "çapraz alerji" adı verilmektedir. Örneğin,  huş ağacı polenine alerjisi olan kişiler, elma, armut, havuç, kereviz  ve domates yediklerinde dudaklarında ve damaklarında kaşıntı olabilir.







Polenler  astım ve alerji hastalarının korkulu rüyası







Polenler,  saman nezlesi (alerjik nezle) ve astım belirtilerini tetikleyebilirler.  Alerjik nezlesi olan bazı hastalar, mikrobik bir solunum yolu  enfeksiyonu geçirdiklerini düşünebilirler. 1-2 haftayı geçen şikayetleri  olan hastalar, mutlaka bir hekime başvurmalıdır. Saman nezlesinden  korunmada ilk adım, hastanın hangi polene karşı alerjisinin olduğunun  saptanmasıdır. Bu amaçla hızlı ve kolay uygulanan deri testlerinden,  kimi zaman da kan testlerinden yararlanılır. Alerji yapan etken  saptandığında, kişi bundan olabildiğince uzaklaşmalıdır. Tedavide alerji  önleyici ilaçlardan yararlanılır. Uygun kişilerde aşı tedavisi de  belirtilerin giderilmesine yardımcı olabilir.







İlaç tedavisi  gerekebilir







Nefes darlığı, hava açlığı, öksürük, balgam  çıkarma, göğüste tıkanma hissi gibi belirtilerle seyreden astım, bahar  aylarında polenlerin yayılmasıyla kötüleşebilir. Polen alerjisi olan  astımlı hastaların alerjik oldukları polenlerin yayıldığı haftalar/aylar  boyunca şikayetleri artabilir. Bu dönemde hastanın ilaç tedavisinin  yeniden düzenlenmesi gerekebilir.







Dış ortamda polenden  kaçılmaz







Diğer alerjenlere göre polenlerden kaçınmak  biraz daha zordur. Örneğin sadece kedi tüyüne alerjisi olan hasta,  kediden uzak durarak şikayetlerinden kurtulabilir. Oysa tüm dış ortamda  yaygın olarak bulunduklarından polenlerden uzak durmak daha zordur. Yine  de alınacak bazı tedbirlerle, kişinin maruz kaldığı polen miktarı  azaltılabilir. Aslında polen alerjisinden kaçınmanın ideal yolunun,  kişinin alerjisinin olduğu bitkinin yetiştiği bölgeden başka bir yere  taşınması olduğu düşünülebilir. Ancak bu pratikte önerilmemektedir. Bir  polene alerjisi olan kişi, yeni bir bölgeye taşınsa bile zaman içinde  maruz kaldığı yeni polenlere karşı da alerji gelişebilmektedir.







Alabileceğiniz  önlemler



Polen maskesi takın: Hasta mümkün  olduğunca sokağa çıkmamalıdır. Dışarı çıktığında yapabiliyorsa polen  maskesi kullanmalıdır. Polen mevsiminde açık havada spor yapmak doğru  değildir.

Evinizi sabah değil öğle sonrası havalandırın:  Araba ve evlerin pencereleri kapalı tutulmalıdır. Polenler daha çok  sabah saat 05.00-10.00 arasında yayıldıklarından ev öğleden sonra  havalandırılmalıdır. Evde ve arabadaki klimaların polen filtreleri sık  sık değiştirilmelidir. Ev içi hava temizleyiciler eve giren polenlerin  ortadan kaldırılmasında faydalı olabilir.

Otomobilinizin  camlarını gerekmedikçe açmayın: Araba ile yolculuk yapıldığında  camlar kapalı tutulmalıdır;böylelikle polenlerin otomobilinize dolmasını  engellemiş olursunuz.

Gözlerin yanını da örten güneş  gözlüklerinin faydası olabilir.

Eve gelince güzel bir duş  alın: Dışarıdan eve gelindiğinde hemen giysiler değiştirilerek  yıkanmalı, mümkünse burun içini dahi yıkayarak banyo yapılmalıdır.  Saçların yıkanması da buraya yapışan polenlerin temizlenmesi açısından  yarar sağlar.

Çamaşırlarınızı evde kurutun: Çamaşırlar  dışarıda kurutulmamalıdır, üstlerine polen yapışabilir. Mümkünse polen  mevsiminde çamaşır kurutma makinesi kullanılmalıdır.

Kedi ve  köpeğinizi yatak odanıza almayın: Evcil hayvanlar yatak odasına  sokulmamalıdır. Bu hayvanların dışarıda gezdiklerinde tüylerine yapışan  polenler de alerjiye neden olabilir.

Önemli uyarı: Polen  mevsiminde toz, sigara dumanı, boya kokusu, parfüm gibi irritanlardan  uzak durmak, polen alerjisi olan kişinin şikayetlerinin ağırlaşmasını  engeller.





Unutulmamalıdır ki; kişi kalıtsal olarak alerjiye  eğilimli de olsa, alerji gelişiminde çevrenin rolü yadsınamaz. Alerjiye  genetik yatkınlığı olan kişilerin alacağı alerji karşıtı önlemler,  alerjik yakınmaların ortaya çıkmasını engeller ya da geciktirir.







Alıntıdır!